Profilaktyka odleżyn

Jeśli opiekujesz się osobą o ograniczonej możliwości samodzielnego przemieszczania się i pieluchowaną, zapraszamy Cię do zapoznania się z przygotowanymi informacjami na temat profilaktyki odleżyn. Jest ona niezwykle ważna, pozwala bowiem uniknąć bolesnego problemu trudno gojących się ran.

Na ich powstawanie wpływa szereg czynników, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Warto przeanalizować sytuację chorego i przewidzieć ryzyko powstawania zmian. Często nie wymaga to większego wysiłku, a pozwoli zadbać o komfort chorego.

Nie musisz mieć medycznego wykształcenia ani specjalnych umiejętności. Profilaktyka odleżynowa składa się bowiem z prostych, ale bardzo ważnych, codziennych czynności. Warto poświęcić kilka minut na zdobycie tej istotnej wiedzy.

Dzięki udziałowi w lekcji dowiesz się:

  • jakie są działania profilaktyczne przeciw powstawaniu odleżyn?
  • w jakich miejscach najczęściej rozwijają się tego typu zmiany?
  • co sprawia, że odleżyny się rozwijają?
  • co zrobić gdy na skórze pojawi się zaczerwienienie świadczące o zaburzeniu jej ukrwienia?
  • jakie opatrunki najlepiej stosować w przypadku powstania pierwszych oznak tworzenia się zmian na skórze?

Jeśli ważne jest dla Ciebie uzyskanie odpowiedzi na powyższe pytania, nie zwlekaj, weź udział w szkoleniu.

Jak uniknąć jednego z największych problemów chorych unieruchomionych?

Pojęcie „odleżyny” często wywołuje grozę i przerażenie. Jest kojarzone z cierpieniem i wielomiesięcznym leczeniem ran, które – goją się bardzo powoli. Mimo że problem jest poważny, nie należy uogólniać pojęć i opierać swojej wiedzy wyłącznie na skojarzeniach. Aby lepiej zrozumieć, czym są odleżyny, należy poznać przyczyny i mechanizmy ich powstawania, a także skuteczne sposoby zapobiegania i leczenia.

Mechanizm powstawania odleżyn

Długotrwały ucisk na tkanki powoduje zaburzenia ukrwienia, a te z kolei prowadzą do owrzodzenia martwiczego, zwanego odleżyną.
Początkowe objawy niedokrwienia wyglądają niepozornie. W pierwszym etapie tworzenia odleżyny dochodzi do lekkiego zaczerwienienia, które blednie pod wpływem ucisku. Potem zaczerwienienie zmienia swoją postać do nieblednącego pod wpływem ucisku, aż w końcu w miejscu zaczerwienienia powstaje rana, która, zaniedbana, coraz bardziej się powiększa i pogłębia, sięgając wewnętrznych tkanek i narządów. Odleżyny zaawansowanego stopnia to owrzodzenia sięgające mięśni, stawów oraz kości. 

Najczęstsze miejsca występowania odleżyn:

Odleżyny tworzą się zwykle w miejscach, gdzie jest mało tkanki tłuszczowej i warstwa między skórą a kością jest cienka. Umiejscowienie odleżyn w dużej mierze zależy od ułożenia ciała.

1) Miejsca o szczególnym ryzyku u chorego spędzającego większość czasu w pozycji leżącej na wznak:

  • okolica potylicy
  • na małżowinach usznych
  • okolice łopatek
  • łokcie
  • okolice kości krzyżowej i guzicznej

2) Miejsca o szczególnym ryzyku u chorego spędzającego większość czasu w pozycji bocznej:

  • okolice za uszami
  • okolice stawu biodrowego
  • kolana, zwłaszcza ich wewnętrzna część (w miejscu styku obu kolan)

Co powoduje powstawanie odleżyn?

Przyczyn powstawania odleżyn jest bardzo dużo i dzielą się na czynniki zewnętrzne oraz wewnętrzne.

Czynniki zewnętrzne:

  • długotrwałe unieruchomienie, a co za tym idzie ucisk – powoduje niedokrwienie i niedotlenienie tkanek
  • siły tarcia – spowodowane nieodpowiednią techniką zmiany pozycji
  • siły ścinające – wywołane np. zsuwaniem się chorego, który leży w pozycji półwysokiej, w efekcie dochodzi do zmiany położenia skóry
  • względem tkanek położonych głębiej oraz dochodzi do niedokrwienia na znacznych obszarach skóry
  • zła pielęgnacja, m.in. niedokładne mycie i osuszanie skóry, brak zmiany pozycji chorego, nieodpowiednia bielizna osobista i pościelowa, brak sprzętu przeciwodleżynowego
  • brak wiedzy

Czynniki wewnętrzne

  • zły stan ogólny chorego (wyniszczenie chorobą)
  • niedożywienie lub otyłość
  • zniesienie lub osłabienie czucia bólu
  • cukrzyca (upośledzenie mikrokrążenia oraz zaburzenia czucia)
  • nietrzymanie moczu i stolca
  • współistnienie chorób, takich jak miażdżyca, infekcje bakteryjne, depresja
  • podeszły wiek
  • stosowanie leków (psychotropowych, uspokajających, przeciwbólowych)

Profilaktyka odleżyn

Każdy opiekun, znając wymienione wcześniej czynniki ryzyka, powinien określić, w jakim stopniu dotyczą one jego podopiecznego i zależnie od stopnia zagrożenia, podjąć odpowiednie działania profilaktyczne.

To ułatwi pracę:

pianki, kliny, krążki itp.

 

poduszka 

 

materac przeciwodleżynowy

 

ABC profilaktyki przeciwodleżynowej

  • to wszystkie czynności, których celem jest niedopuszczenie do powstania odleżyn.


Profilaktyka obejmuje:

  • zachęcanie i motywowanie chorego do samodzielnego poruszania (jeśli jest to możliwe) lub u chorych z częściowo ograniczoną sprawnością – do samodzielnej zmiany pozycji w łóżku
  • regularną zmianę pozycji ciała chorego całkowicie unieruchomionego (przynajmniej co 1,5 – 2 godziny)
Wskazaniem do częstszej zmiany pozycji jest zaobserwowanie zaczerwienienia w miejscach narażonych na ucisk. Jeśli opiekujesz się chorym leżącym, uważnie obserwuj jego ciało za każdym razem, gdy zmieniasz jego ułożenie.

 

  • przy zmianie pozycji stosowanie łatwoślizgów lub przy ich braku – przemieszczanie chorego na płóciennym podkładzie, by zapobiec pocieraniu skóry o materac
  • stosowanie materacy przeciwodleżynowych oraz udogodnień do układania chorego w łóżku w różnych pozycjach
  • obserwacja skóry pod kątem zmian chorobowych, ze szczególnym uwzględnieniem miejsc szczególnie narażonych
  • stosowanie bielizny pościelowej i osobistej wyłącznie z naturalnych tkanin, przepuszczających powietrze i niewywołujących alergii oraz otarć
  • dbanie o suchość i czystość skóry chorego
  • stosowanie wyrobów chłonnych dostosowanych indywidualnie do potrzeb chorego
  • właściwa pielęgnacja skóry – delikatne oczyszczanie, nawilżanie i ochrona przed powstaniem stanów zapalnych za pomocą odpowiednich kremów
  • kontrola ogólnego stanu chorego, podtrzymywanie leczenia chorób współistniejących
  • opatrunek specjalistyczny Medisorb F używany jest w momencie, kiedy na skórze pojawią się widoczne zaczerwienienia, które mogą świadczyć o zagrożeniu odleżynami. Wówczas naklejamy na suchą skórę opatrunek Medisorb F, który ma postać błony. W ten sposóbchronimy skórę przed uszkodzeniami mechanicznymi takimi jak otarcia, ale również przed działaniem wilgoci.

Każda apteka ma obowiązek sprowadzić na życzenie pacjenta opatrunek specjalistyczny, którego nie ma na stanie.

przewiń do góry przewiń w dół