A A A

Toaleta jamy ustnej

Przedstawione zostaną zasady oraz środki potrzebne do jej przeprowadzenia. Osoba chora, leżąca jest szczególnie narażona na infekcje górnych dróg oddechowych. Dzięki przedstawionym informacjom pozyskasz wiedzę, by dobrze wykonać mycie zębów wraz z toaletą jamy ustnej.

  1. Podłóż ręcznik przeznaczony do mycia twarzy lub śliniak jednorazowy pod brodę chorego.
  2. Nałóż pastę do zębów na szczoteczkę i podaj ją choremu. Jeśli chory sam nie jest w stanie umyć zębów, umyj je za niego.
  3. Pod brodą umieść płaskie naczynie (lub specjalną miskę nerkowatą), unieś głowę chorego i podaj kubek z wodą do wypłukania ust.
  4. Rozpocznij mycie zębów chorego:
  • rozpocznij od części zewnętrznej zębów, tak aby nie ominąć żadnej partii zębów,
  • ustaw szczoteczkę pionowo i ruchami okrężnymi umyj wewnętrzną część zębów,
  • wyczyść powierzchnie żujące zębów,
  • delikatnie wyszczotkuj język - pomoże to odświeżyć oddech i usunie nadmiar bakterii z jamy ustnej, co poprawi komfort chorego.

Podczas toalety jamy ustnej pomocne są jednorazowe śliniaki higieniczne Seni Care. Ich największe zalety to:

  • zabezpieczenie odzieży chorego przed zabrudzeniem, jednocześnie zapewnienie komfortu opieki,
  • dodatkowa wywijana kieszeń na dole śliniaka oraz ochronny miękki kołnierzyk, zapewniające dodatkowe zabezpieczenie,
  • duża powierzchnia,
  • możliwość użycia jako serwetka do wytarcia ust po umyciu.

Osoba leżąca, czasem nieprzytomna, jest szczególnie narażona na infekcje w obrębie błon śluzowych jamy ustnej. Ponadto, u osób odżywianych przez zgłębnik żołądkowy, gastrostomię czy drogą dożylną zmniejsza sie wydzielanie śliny w jamie ustnej, stąd śluzówki są nadmiernie wysuszone i wymagają nawilżenia. Mycie zębów oraz pielęgnacja jamy ustnej to zabieg niewątpliwie intymny i dla chorego może być krępujące, gdy czynność tę ktoś wykonuje za niego. Dlatego też opiekun musi wykazać się zrozumieniem, uwzględnić nawyki higieniczne chorego, a czynności wykonywać w sposób zdecydowany, ale jednocześnie delikatny, by nie sprawiać choremu dodatkowego cierpienia.

Środki lecznicze stosowane przy infekcjach jamy ustnej powinny być dobrane przez lekarza. Część z nich jest jednak dostępna bez recepty,  więc można je stosować od razu po zauważeniu zmian chorobowych i konsultacji z farmaceutą.

W przypadku suchości w jamie ustnej warto zastosować płukanki z użyciem naparu z rumianku, mięty lub siemienia lnianego.

U przewlekle chorych przy nadmiernej suchości jamy ustnej (spowodowanej m.in. stosowaniem leków oraz zmniejszonym pragnieniem) można stosować tzw. substytuty śliny, które zmniejszają uczucie suchości.

Są to:

  • do ssania: kostki lodu, kostki zimnego ananasa, mrożone owoce, cukierki bezcukrowe,
  • do płukania: 0,5% woda utleniona (H2O2), roztwór metylocelulozy (sztucznej śliny),
  • guma do żucia (najlepiej bezcukrowa).
Toaleta jamy ustnej u chorego niesamodzielnego.

Przygotuj:

  • patyczki do czyszczenia uszu (najlepiej nieco większe, np. patyczki dla dzieci), w razie potrzeby szpatułkę owiniętą kompresem,
  • środki lecznicze stosowane w zależności od rodzaju zmian rozpoznanych u chorego przez lekarza,
  • płyn do płukania jamy ustnej, kubek,
  • pastę i szczoteczkę do zębów lub protezy,
  • miskę nerkowatą lub inne płaskie naczynie,
  • ręcznik, serwetkę ochronną, płatki ligniny lub śliniak,
  • pomadkę ochronną lub wazelinę do ust.

Powiedz choremu, co zamierzasz zrobić:

  • Ułóż chorego w pozycji półsiedzącej (najbardziej zbliżona do tej, w jakiej zdrowy człowiek myje zęby); jeśli to niemożliwe, ułóż chorego na boku, aby uniknąć zachłyśnięcia.
  • Podłóż ręcznik, płat ligniny lub specjalny śliniak pod brodę chorego, aby zabezpieczyć ubranie przed zabrudzeniem.
  • Poproś, by chory otworzył usta. Obejrzyj i oceń stan błony śluzowej w jamie ustnej, posługując się szpatułką lub kompresem nawiniętym na palec.
UWAGA! Jeśli chory jest nieprzytomny nigdy nie wykonuj u niego płukania jamy ustnej gdyż grozi to zachłyśnięciem.

Chory z protezami zębowymi:

  • Wyjmij protezy i umyj szczoteczką i pastą do zębów, opłucz pod bieżącą wodą,
  • Podaj choremu płyn do płukania jamy ustnej,
  • Podłóż pod brodę chorego miseczkę, by mógł wypluć płyn,
  • Wytrzyj usta chorego ręcznikiem,
  • Natłuść usta chorego, np. pomadką ochronną lub wazeliną.
UWAGA Jeśli to nie jest konieczne, nie wkładaj choremu protez zębowych. Stanowią dodatkowy czynnik drażniący na błony śluzowe, i tak już podatne na infekcje. Najlepiej ograniczyć zakładanie protez tylko do spożywania posiłków. W międzyczasie należy je przechowywać w kubku z wodą lub ze specjalnym płynem do protez.

 

Pamiętaj, aby toaletę jamy ustnej chorego wykonywać co najmniej 2 razy dziennie. U chorego niesamodzielnego w ustach często tworzy się osad z zaschniętej śliny, złuszczającego się naskórka, resztek jedzenia, odksztuszanej wydzieliny itp. Mycie zębów lub protezy jest niewystarczające. Czasami trzeba użyć szpatułki z nawiniętym kompresem lub palca owiniętego kompresem, aby oczyścić jamę ustną. Należy oczyścić język, policzki, dziąsła. Po oczyszczeniu można nawilżyć śluzówkę jamy ustnej (np. roztworem gliceryny, oliwą z oliwek).

Jeśli u chorego występują zmiany chorobowe w obrębie śluzówek, posmaruj je za pomocą patyczka higienicznego środkiem leczniczym zleconym przez lekarza.

przewiń do góry przewiń w dół